MX Kaydı Nedir? Öncelik Değerleri ve Doğru Yapılandırma

MX kaydı (Mail Exchanger), bir alan adına gönderilen e-postaların hangi sunuculara teslim edileceğini belirten DNS kaydıdır. Her MX kaydı bir öncelik değeri ve bir sunucu adı içerir; gönderen sunucular önce en düşük öncelik değerine sahip sunucuyu dener, ulaşamazsa sıradakine geçer. Hatalı bir MX kaydı, e-postalarınızın kaybolmasına, gecikmesine ya da hiç filtrelenmeden posta sunucunuza ulaşmasına yol açabilir.

MX kaydı nasıl çalışır?

Bir sunucu [email protected] adresine ileti göndereceğinde RFC 5321 bölüm 5'te tanımlanan sırayı izler:

example.com.tr alan adının MX kayıtlarını sorgular.
Kayıtları öncelik değerine göre küçükten büyüğe sıralar.
En düşük değerli sunucunun adını A veya AAAA kaydıyla IP adresine çevirip bağlanmayı dener.
Bağlantı kurulamazsa sıradaki sunucuya geçer; hiçbirine ulaşılamazsa iletiyi kuyruğunda tutar ve daha sonra yeniden dener.

Alan adının hiç MX kaydı yoksa gönderenler alan adının kendi A veya AAAA kaydını örtük MX olarak kullanır. E-posta kabul etmeyen alan adları ise RFC 7505 ile tanımlanan "null MX" kaydıyla (öncelik 0 ve hedef olarak yalnızca nokta) bunu açıkça beyan edebilir.

Öncelik (preference) değerleri ne anlama gelir?

Öncelik değeri 0 ile 65535 arasında bir tam sayıdır ve küçük değer daha yüksek öncelik demektir. Değerlerin kendisi değil, birbirine göre sırası önemlidir; 10 ve 20 ile 1 ve 2 aynı sonucu verir.

example.com.tr.  3600  IN  MX  10  mx1.example.com.tr.
example.com.tr.  3600  IN  MX  10  mx2.example.com.tr.
example.com.tr.  3600  IN  MX  20  yedek.example.com.tr.

Bu örnekte mx1 ve mx2 aynı önceliğe sahip olduğu için gönderenler aralarında rastgele seçim yaparak yükü dağıtır. yedek sunucusu ise yalnızca ilk ikisine ulaşılamadığında devreye girer.

Senaryo	Öncelik düzeni	Sonuç
Tek sunucu	10	Sunucu kapalıyken gönderenler iletileri kendi kuyruklarında bekletir
Yük dağıtımı	10 ve 10	Trafik iki sunucuya rastgele dağılır
Birincil ve yedek	10 ve 20	Yedek yalnızca birincile ulaşılamazken kullanılır

Birden fazla MX ile yedeklilik nasıl sağlanır?

Birden fazla MX kaydı, bir sunucu bakımdayken veya arızalandığında postanın kabul edilmeye devam etmesini sağlar. Gönderen sunucular da iletileri birkaç gün boyunca yeniden denediği için, tek sunucunun kısa süreli kesintisi tek başına posta kaybı anlamına gelmez; yine de yedeklilik gecikmeleri önler.

Yedek MX'in gözden kaçan riski güvenliktir. Spam gönderenler, filtrelemenin zayıf olabileceğini düşündükleri için doğrudan düşük öncelikli sunuculara bağlanmayı tercih edebilir. Yedek sunucu, birincil sunucuyla aynı kurumsal spam filtresi, virüs ve kimlik doğrulama denetimlerini uygulamıyorsa filtrelemenizde bir arka kapı açmış olursunuz. Bu nedenle tüm MX sunucularının aynı politikayla çalışması gerekir.

MX kaydını filtreleme ağ geçidine yönlendirme

Bir mail gateway kullandığınızda MX kayıtlarınız posta sunucunuzu değil, ağ geçidini gösterir. Ağ geçidi spam ve virüs taramasını yapar, temiz iletileri asıl sunucunuza (cPanel, Plesk, Exchange veya başka bir sistem) iletir. Geçişi kesintisiz yapmak için:

Alan adını ağ geçidinde tanımlayın ve temiz postanın teslim edileceği hedef sunucuyu girin.
Ağ geçidinden posta sunucunuza teslimatın çalıştığını test edin.
Geçişten en az eski TTL süresi kadar önce, mevcut MX kayıtlarının TTL değerini 300 saniye gibi kısa bir değere düşürün.
MX kayıtlarını ağ geçidinin sunucu adlarıyla değiştirin ve eski kayıtları kaldırın.
Asıl sunucunuzun 25 numaralı portunu yalnızca ağ geçidinin IP adreslerine açın; aksi halde saldırganlar sunucunuza doğrudan bağlanarak filtreyi atlayabilir.
Birkaç gün sorunsuz çalıştıktan sonra TTL değerini yeniden 3600 gibi bir değere yükseltin.

MXZilla bu modelle çalışır: MX kayıtlarınız MXZilla ağ geçidini gösterir, gelen iletiler spam, virüs ve kimlik doğrulama denetimlerinden geçtikten sonra kendi posta sunucunuza teslim edilir, şüpheli iletiler ise karantinada bekletilir.

TTL değeri nasıl seçilmeli?

TTL (Time to Live), çözümleyicilerin kaydı saniye cinsinden ne kadar süre önbellekte tutacağını belirler. Kararlı dönemde 3600 saniye (bir saat) gibi bir değer DNS yükünü azaltır ve yeterli esneklik sağlar. Değişiklik planladığınızda TTL'yi önceden düşürmek, yeni kaydın kısa sürede her yere yayılmasını sağlar. Çok kısa bir TTL'yi kalıcı bırakmak ise gereksiz sorgu üretir ve DNS sağlayıcınızda yaşanacak bir kesintinin etkisini büyütür.

MX kaydı ile SPF kaydı arasındaki fark nedir?

MX kaydı gelen postanın nereye teslim edileceğini, SPF kaydı ise giden postanın hangi sunuculardan gönderilebileceğini belirtir. Küçük kurulumlarda aynı sunucu hem posta aldığı hem de gönderdiği için bu iki kayıt sıkça karıştırılır.

Gelen postayı bir filtreleme ağ geçidinden geçirdiğinizde roller ayrışır: MX ağ geçidini gösterirken giden posta hâlâ kendi sunucunuzdan veya bir smarthost üzerinden çıkabilir. Bu durumda SPF kaydı giden yolu yansıtmalıdır. SPF'deki mx mekanizmasını alışkanlıkla kayıtta bırakmak, sizin adınıza posta göndermeyen ağ geçidi adreslerini de gereksiz yere yetkilendirir.

Sık yapılan MX hataları

MX hedefini CNAME yapmak: RFC 2181, MX kaydının bir takma ada (CNAME) işaret etmesini yasaklar. Hedef, doğrudan A veya AAAA kaydı olan bir ad olmalıdır.
MX kaydına IP adresi yazmak: MX değeri her zaman bir ana makine adıdır. IP adresi yazmak yerine mx1.example.com.tr gibi bir ad oluşturup A kaydını ona verin.
Sondaki noktayı unutmak: Zone dosyasında mx1.example.com.tr sonunda nokta olmadan yazılırsa ad, alan adının sonuna eklenerek mx1.example.com.tr.example.com.tr biçiminde yorumlanabilir.
Eski MX kayıtlarını bırakmak: Ağ geçidine geçtikten sonra eski sunucuyu gösteren kayıt kalırsa postanın bir kısmı filtrelenmeden teslim edilir.
Adresi olmayan hedef: MX kaydının gösterdiği adın A veya AAAA kaydı yoksa gönderenler teslimat yapamaz.
Filtresiz yedek MX: Yukarıda anlattığımız gibi, düşük öncelikli sunucu spam için kolay bir giriş kapısına dönüşür.
Alt alan adını unutmak: MX kayıtları alt alan adlarına miras kalmaz. destek.example.com.tr gibi bir adla posta alacaksanız o ad için ayrı MX kaydı tanımlamalısınız.

MX kaydı nasıl sorgulanır?

MX kayıtlarınızı işletim sisteminize göre şu komutlarla görebilirsiniz:

nslookup -type=mx example.com.tr
dig MX example.com.tr +short
Resolve-DnsName -Type MX example.com.tr

dig çıktısında her satır öncelik değeri ve sunucu adından oluşur (10 mx1.example.com.tr. gibi). Ardından hedef adların IP adresine çözüldüğünü dig A mx1.example.com.tr +short komutuyla doğrulayın.

İpucu: MX değişikliğinden sonra farklı ağlardan sorgu yaparak yayılımı kontrol edin ve dış bir hesaptan test iletisi gönderip iletinin başlıklarında ağ geçidinden geçtiğini doğrulayın.

Gelen posta sunucunuzun ters DNS kaydını ve TLS ayarlarını da gözden geçirmek isterseniz PTR kaydı ve MTA-STS yazılarımız yol gösterecektir.

MX, SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarınızı tek seferde görmek için ücretsiz güvenlik kontrolü aracını kullanabilir, kurumsal posta trafiğinizi bir filtreleme ağ geçidinin arkasına almak istiyorsanız paketlerimizi inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

MX önceliğinde küçük sayı mı büyük sayı mı önce gelir?

Küçük sayı önce gelir. Öncelik değeri 10 olan sunucu, 20 olan sunucudan önce denenir. Aynı değere sahip sunucular arasında gönderenler rastgele seçim yaparak yükü dağıtır.

MX kaydı olmadan e-posta alınabilir mi?

Teknik olarak evet, çünkü MX kaydı yoksa gönderen sunucular alan adının A veya AAAA kaydını hedef olarak dener. Yine de bu davranışa güvenmek yerine açık bir MX kaydı yayımlamak hem daha öngörülebilir hem de daha yönetilebilir bir yapı sağlar.

MX kaydı değişikliği ne kadar sürede yayılır?

Yayılma süresi eski kaydın TTL değerine bağlıdır. TTL 3600 saniyeyse çözümleyicilerin çoğu en geç bir saat içinde yeni kaydı görür. Geçişten önce TTL'yi düşürmek bu süreyi birkaç dakikaya indirir.

Kaç tane MX kaydı olmalı?

Çoğu kuruluş için iki veya üç MX kaydı yeterli yedeklilik sağlar. Önemli olan sayıdan çok, tüm MX sunucularının aynı filtreleme ve güvenlik politikasını uygulamasıdır. Barındırılan bir posta veya filtreleme hizmeti kullanıyorsanız sağlayıcının önerdiği kayıtları birebir kullanın.

MX kaydı bir IP adresini gösterebilir mi?

Gösteremez. MX kaydının değeri her zaman bir ana makine adıdır ve bu adın A veya AAAA kaydı bulunmalıdır. IP adresini doğrudan yazmak, gönderen sunucuların kaydı yanlış yorumlamasına ve teslimatın başarısız olmasına yol açar.